Wyrok TSUE C‑744/24: co oznacza dla Twojego kredytu?
W umowie widzisz kwotę kredytu, prowizję, składkę ubezpieczeniową i ratę do zapłaty. Łatwo przeoczyć jeszcze jedną rzecz: od jakiej kwoty bank liczy odsetki. To właśnie ten mechanizm znalazł się w centrum wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r., C‑744/24.
Wyrok daje podstawę do zakwestionowania oprocentowania kosztów kredytu. Nie oznacza jednak, że każdy kredyt gotówkowy automatycznie staje się darmowy. Skutki dla konkretnej umowy wymagają osobnej analizy.
Co rozstrzygnął TSUE?
Trybunał uznał, że przepisy dyrektywy 2008/48/WE sprzeciwiają się postanowieniom przewidującym naliczanie odsetek także od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. W sprawie chodziło o składkę ubezpieczeniową. Ubezpieczenie określano jako dobrowolne, ale było ono potrzebne do uzyskania oferowanych warunków oprocentowania, dlatego jego koszt uwzględniono w całkowitym koszcie kredytu.
Znaczenie ma przeznaczenie danej kwoty. Samo techniczne przelanie pieniędzy przez rachunek kredytobiorcy nie przesądza, że stają się one kapitałem, od którego wolno naliczać odsetki. Tak wynika z pkt 41–43 i 65 wyroku TSUE C‑744/24.
Jak wygląda naliczanie odsetek od kosztów?
Posłużmy się uproszczonym, hipotetycznym przykładem. Klient otrzymuje 50 000 zł na swoje potrzeby. Bank dolicza 5 000 zł prowizji i oblicza odsetki od 55 000 zł. W takiej konstrukcji klient płaci nie tylko prowizję, lecz także odsetki od kwoty przeznaczonej na jej sfinansowanie.
To przykład mechanizmu do sprawdzenia, a nie wyliczenie roszczenia. Kwota możliwa do dochodzenia zależy m.in. od treści umowy, sposobu rozliczenia kosztów, historii spłat i przyjętej podstawy prawnej. Samo występowanie dwóch różnych kwot w dokumentach jeszcze nie przesądza wyniku sprawy.
Czy ten wyrok oznacza sankcję kredytu darmowego?
Odpowiedź wymaga rozdzielenia dwóch kwestii: dopuszczalności oprocentowania kosztów oraz przesłanek zastosowania sankcji kredytu darmowego, czyli SKD. Wyrok C‑744/24 rozstrzyga pierwszą z nich. Nie przyznaje wszystkim kredytobiorcom SKD i nie ustala kwoty należnej w konkretnej sprawie.
Art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim wiąże SKD z naruszeniami wskazanymi w tym przepisie i złożeniem kredytodawcy pisemnego oświadczenia. Skuteczne skorzystanie z tego uprawnienia pozwala zwracać kredyt bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy. Ustawa zachowuje jednak obowiązek poniesienia przewidzianych w umowie kosztów ustanowienia zabezpieczenia.
Dlatego analizę warto prowadzić dwutorowo: zbadać sposób naliczania odsetek oraz sprawdzić, czy dokumentacja zawiera uchybienia uzasadniające SKD. Nie każde zastrzeżenie do umowy uruchamia tę samą sankcję.
Co sprawdzić w swojej umowie?
- Całkowitą kwotę kredytu: ile środków udostępniono na cele konsumenta i jak tę kwotę opisano.
- Prowizje i ubezpieczenia: które koszty doliczono do finansowania oraz jakie warunki wiązały się z ich poniesieniem.
- Podstawę oprocentowania: od jakiej kwoty bank faktycznie naliczał odsetki.
- Informacje o kosztach: RRSO, całkowitą kwotę do zapłaty i założenia przyjęte w obliczeniach.
- Daty: zawarcia umowy, wypłaty, spłat i zakończenia rozliczeń.
Nie musisz samodzielnie odtwarzać wszystkich obliczeń banku. Na początek przygotuj umowę z załącznikami, formularz informacyjny, harmonogram, dokumenty ubezpieczenia i historię spłat. Jeżeli składałeś już reklamację lub oświadczenie o SKD, dołącz je wraz z odpowiedzią banku i potwierdzeniem doręczenia.
Ile czasu jest na działanie?
Art. 45 ust. 5 przewiduje wygaśnięcie uprawnienia do SKD po roku od wykonania umowy. Ustalenie początku tego terminu wymaga oceny konkretnej sytuacji. Nie należy utożsamiać go automatycznie z datą podpisania umowy. Termin na oświadczenie o SKD trzeba też odróżnić od terminów dochodzenia roszczeń pieniężnych.
Jeżeli umowa została już spłacona, przygotuj potwierdzenie rozliczenia i nie odkładaj sprawdzenia dokumentów. Sam fakt zakończenia spłaty nie daje pełnej odpowiedzi, czy nadal możesz dochodzić roszczeń.
Najczęstsze pytania
Czy bank sam odda pieniądze po wyroku?
Wyrok nie zastępuje rozliczenia Twojej umowy. Konieczne może być przedstawienie bankowi konkretnego żądania, a w razie sporu dochodzenie roszczeń przed sądem.
Czy mogę przestać płacić raty?
Sam wyrok nie zmienia automatycznie Twojego harmonogramu. Przed zmianą sposobu spłaty trzeba ustalić podstawę prawną i skutki takiego działania w Twojej sprawie.
Czy chodzi również o kredyty hipoteczne?
Wyrok dotyczy kredytu konsumenckiego na gruncie dyrektywy 2008/48/WE. Jego wniosków nie należy automatycznie przenosić na każdy kredyt hipoteczny.
Od dokumentów do decyzji
Przy ocenie sprawy liczy się zarówno możliwa korzyść, jak i sposób jej dochodzenia, czas oraz koszty postępowania. W kancelarii TAJSNER analizujemy umowy i pomagamy ustalić, które argumenty można wykorzystać wobec kredytodawcy.
Sprawdź, jak pomagamy w sprawach kredytowych.
Tekst ma charakter informacyjny. Ocena konkretnej umowy wymaga analizy dokumentów i właściwych dla niej przepisów. Ostatnia aktualizacja: 8 września 2026 r.
również